Quy định PCCC 2026: Công trình cũ cần nâng chuẩn an toàn

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong công tác phòng cháy, chữa cháy tại Việt Nam, đặc biệt đối với các cơ sở, công trình đã đưa vào hoạt động nhưng còn tồn tại những điểm chưa bảo đảm yêu cầu về PCCC.

Theo Quyết định 1074/QĐ-BXD, Bộ Xây dựng đã ban hành các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn phòng cháy, chữa cháy cho các cơ sở, công trình không bảo đảm yêu cầu về PCCC và không có khả năng khắc phục theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm đưa vào hoạt động. Nhóm giải pháp này áp dụng cho các công trình thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng.

Bên cạnh đó, các nhóm công trình thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương cũng có văn bản tương ứng về giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC. Điều này cho thấy định hướng chung của cơ quan quản lý: các công trình hiện hữu cần được rà soát, đánh giá và nâng chuẩn an toàn theo hướng thực tế, có lộ trình và có giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Đối với thị trường xây dựng, đây không chỉ là một cập nhật pháp lý. Đây còn là tín hiệu cho thấy an toàn PCCC cần được nhìn nhận như một hệ giải pháp tổng thể, bao gồm kết cấu, thoát nạn, ngăn cháy lan, kiểm soát khói, phương tiện PCCC và vật liệu chống cháy phù hợp với từng hạng mục công trình.

Vì sao công trình cũ cần được nâng chuẩn an toàn PCCC?

Trong thực tế, nhiều công trình đã được đưa vào sử dụng từ nhiều năm trước. Tại thời điểm xây dựng, các công trình này có thể được thiết kế, thẩm duyệt hoặc vận hành theo hệ tiêu chuẩn, quy chuẩn cũ. Khi hệ thống pháp luật và yêu cầu kỹ thuật về PCCC thay đổi, một số công trình có thể phát sinh các tồn tại về phòng cháy, chữa cháy.

Các tồn tại này có thể liên quan đến nhiều yếu tố như:

• Bậc chịu lửa của nhà.
• Giới hạn chịu lửa của cấu kiện.
• Số lượng và quy cách lối thoát nạn.
• Hành lang thoát nạn.
• Khoảng cách ngăn cháy.
• Giải pháp ngăn chặn cháy lan.
• Hệ thống bảo vệ chống khói.
• Trang bị phương tiện, thiết bị PCCC.

Theo tài liệu kỹ thuật ban hành kèm Quyết định 1074/QĐ-BXD, các nhóm tồn tại về PCCC điển hình được phân loại theo nhiều phụ lục, bao gồm bậc chịu lửa và giới hạn chịu lửa của cấu kiện, thoát nạn, ngăn chặn cháy lan, giao thông tiếp cận chữa cháy, bảo vệ chống khói và trang bị phương tiện, thiết bị PCCC.

Điều này cho thấy việc nâng cao an toàn PCCC cho công trình hiện hữu không thể chỉ xử lý bằng một hạng mục đơn lẻ. Thay vào đó, cần xem xét đồng bộ từ hồ sơ kỹ thuật, hiện trạng công trình, giải pháp cải tạo, vật liệu sử dụng và khả năng duy trì an toàn trong vận hành.

Quy định mới không chỉ yêu cầu bổ sung thiết bị PCCC

Khi nhắc đến PCCC, nhiều người thường nghĩ ngay đến hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, bình chữa cháy, đèn exit hoặc phương án thoát nạn. Đây là những hạng mục quan trọng, nhưng chưa đủ để tạo nên một công trình an toàn theo đúng nghĩa.

Tài liệu kỹ thuật của Bộ Xây dựng nêu ra 03 nhóm giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC, gồm: áp dụng quy định kỹ thuật trong quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC hiện hành; thiết kế theo tính năng có sử dụng kỹ thuật an toàn cháy; và các giải pháp kỹ thuật cụ thể cho một số dạng tồn tại PCCC điển hình.

Như vậy, an toàn PCCC cần được tiếp cận theo hướng tổng thể hơn. Một công trình cần được đánh giá không chỉ ở việc có thiết bị chữa cháy hay không, mà còn ở khả năng:

• Duy trì ổn định kết cấu trong một khoảng thời gian nhất định khi xảy ra cháy.
• Bảo đảm người trong công trình có thể thoát nạn an toàn.
• Hạn chế cháy lan sang khu vực khác hoặc công trình lân cận.
• Kiểm soát khói, nhiệt và các yếu tố nguy hiểm của đám cháy.
• Duy trì hiệu quả của các giải pháp kỹ thuật đã áp dụng trong suốt quá trình vận hành.

Đây cũng là lý do các giải pháp chống cháy thụ động, vật liệu ngăn cháy và vật liệu cách nhiệt ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong công trình hiện đại.

Các nhóm tồn tại PCCC thường gặp trong công trình hiện hữu

Tùy theo hiện trạng công trình, nhóm tồn tại về PCCC có thể khác nhau. Tuy nhiên, có thể phân thành một số nhóm điển hình sau:

H3: Tồn tại về bậc chịu lửa và giới hạn chịu lửa của cấu kiện

Đối với một số công trình, kết cấu hoặc cấu kiện có thể chưa bảo đảm giới hạn chịu lửa theo yêu cầu. Đây là nhóm vấn đề quan trọng vì liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì ổn định của công trình trong trường hợp xảy ra cháy.

Phụ lục A của tài liệu kỹ thuật đề cập đến các giải pháp liên quan đến bậc chịu lửa của nhà, khoang cháy và giới hạn chịu lửa của cấu kiện. Một số giải pháp có thể bao gồm tăng giới hạn chịu lửa của các bộ phận chịu lực, bảo đảm khoảng cách từ tải trọng cháy, sử dụng vật liệu không cháy hoặc cháy yếu cho tấm lợp mái, hoặc bổ sung hệ thống báo cháy, chữa cháy tùy theo trường hợp cụ thể.

Tồn tại về thoát nạn

Thoát nạn là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong an toàn PCCC. Với các công trình hiện hữu, các tồn tại có thể liên quan đến số lượng thang, khoảng cách phân tán giữa các thang, chiều rộng hành lang, quy cách cửa, chiều cao thông thủy hoặc khoảng cách thoát nạn.

Phụ lục B của tài liệu kỹ thuật đưa ra nhiều nhóm giải pháp liên quan đến thoát nạn, trong đó có trường hợp không bảo đảm số lượng thang yêu cầu. Một số giải pháp có thể bao gồm bố trí thêm thang loại 3, thang thoát nạn ngoài nhà hoặc bổ sung các điều kiện về báo cháy, số người thoát nạn, quy cách thang và bảo vệ hành lang thoát nạn.

Tồn tại về ngăn chặn cháy lan

Ngăn chặn cháy lan là nhóm giải pháp có vai trò đặc biệt quan trọng trong công trình có nhiều khu vực chức năng, nhiều tầng hoặc nhiều không gian liên thông.

Các hạng mục như vách ngăn cháy, cửa ngăn cháy, màn ngăn cháy, hành lang thoát nạn, khu vực nguy hiểm cháy cao và các vị trí tiếp giáp giữa các không gian cần được xem xét kỹ lưỡng. Trong một số trường hợp, tài liệu kỹ thuật có đề cập đến giải pháp ngăn cách khu vực có nguy cơ cháy cao với lối thoát nạn hoặc thang bộ bằng vách ngăn cháy, màn ngăn cháy hoặc cửa chống cháy phù hợp.

Tồn tại về hệ thống bảo vệ chống khói

Khói là một trong những yếu tố nguy hiểm nhất khi xảy ra cháy, đặc biệt trong các công trình nhiều tầng, hành lang dài hoặc không gian kín.

Phụ lục E của tài liệu kỹ thuật đề cập đến các giải pháp liên quan đến hệ thống bảo vệ chống khói, bao gồm trường hợp không lắp đặt được hệ thống hút xả khói cưỡng bức tại hành lang, gian phòng hoặc hệ thống hút xả khói không đủ công suất yêu cầu. Trong một số trường hợp, giải pháp có thể bao gồm ngăn cháy cho hành lang thoát nạn hoặc gian phòng liên quan, kết hợp với hệ thống báo cháy tự động.

Vật liệu chống cháy trong chiến lược nâng cao an toàn PCCC

Trong các nhóm giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC, vật liệu đóng vai trò rất quan trọng. Vật liệu phù hợp không chỉ hỗ trợ yêu cầu về ngăn cháy, cách nhiệt, giới hạn chịu lửa, mà còn góp phần tăng hiệu quả của toàn bộ hệ thống an toàn cháy thụ động.

Đối với công trình hiện hữu, việc lựa chọn vật liệu cần được xem xét dựa trên nhiều yếu tố:

• Vị trí sử dụng trong công trình.
• Yêu cầu kỹ thuật của hạng mục.
• Giới hạn chịu lửa cần đạt.
• Khả năng ngăn cháy, cách nhiệt hoặc hạn chế cháy lan.
• Điều kiện thi công cải tạo.
• Khả năng phối hợp với hệ thống kỹ thuật hiện hữu.
• Hồ sơ kiểm định, thử nghiệm và tài liệu kỹ thuật đi kèm.

Các hạng mục có thể cần nghiên cứu giải pháp vật liệu chống cháy bao gồm:

• Vách ngăn cháy.
• Hành lang thoát nạn.
• Lối thoát hiểm.
• Cửa ngăn cháy.
• Trần, tường, khu vực hoàn thiện.
• Hệ thống ống gió chống cháy.
• Khu vực kỹ thuật, phòng máy, phòng điện.
• Các vị trí cần chèn bịt, ngăn cháy lan hoặc tăng cường cách nhiệt.

Với các công trình cũ, điều quan trọng không chỉ là “bổ sung vật liệu”, mà là lựa chọn đúng giải pháp cho đúng hạng mục, đúng yêu cầu kỹ thuật và đúng điều kiện thi công thực tế.

 KH Shield đồng hành trong các giải pháp vật liệu chống cháy

KH Shield phát triển hệ giải pháp vật liệu chống cháy, ngăn cháy, cách nhiệt và hoàn thiện an toàn cho nhiều nhóm công trình như văn phòng, khách sạn, chung cư, nhà máy, trung tâm thương mại, công trình công cộng và khu phức hợp.

Trong bối cảnh các quy định PCCC ngày càng được cập nhật theo hướng thực tiễn hơn, vai trò của vật liệu chống cháy không còn giới hạn ở các hạng mục kỹ thuật ẩn. Vật liệu chống cháy còn có thể tham gia vào nhiều khu vực khác nhau của công trình, từ hệ thống kỹ thuật đến không gian hoàn thiện.

KH Shield có thể đồng hành cùng chủ đầu tư, tổng thầu, đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công trong việc nghiên cứu các nhóm giải pháp như:

• Tấm chống cháy.
• Tấm ngăn cháy.
• Tấm cách nhiệt.
• Vật liệu cho ống gió chống cháy.
• Tấm phủ trang trí an toàn.
• Giải pháp hoàn thiện cho hành lang, sảnh chờ, lối thoát hiểm và khu vực công cộng.

Mỗi công trình cần được khảo sát và đánh giá riêng. KH Shield không đưa ra một giải pháp chung cho mọi trường hợp, mà định hướng lựa chọn vật liệu phù hợp theo hiện trạng công trình, yêu cầu kỹ thuật và mục tiêu vận hành dài hạn.

Từ quy định PCCC đến trách nhiệm vận hành công trình

Quy định PCCC 2026 cho thấy một xu hướng rõ ràng: công trình hiện hữu cần được rà soát, nâng chuẩn và duy trì an toàn trong suốt quá trình khai thác.

Theo Quyết định 1074/QĐ-BXD, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra và hướng dẫn việc thực hiện các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC đối với các cơ sở, công trình thuộc đối tượng áp dụng, hoàn thành chậm nhất đến ngày 01/7/2028.

Mốc thời gian này cho thấy việc nâng cao an toàn PCCC không nên được xem là công việc xử lý bị động. Chủ công trình, đơn vị quản lý vận hành và các bên liên quan cần chủ động đánh giá hiện trạng, lập phương án kỹ thuật và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Ở góc độ vận hành, an toàn PCCC không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật. Đó còn là trách nhiệm bảo vệ con người, tài sản, hoạt động kinh doanh và uy tín của chủ đầu tư.

Một công trình an toàn cần được xây dựng từ nhiều lớp:

• Lớp thiết kế.
• Lớp kết cấu.
• Lớp vật liệu.
• Lớp hệ thống kỹ thuật.
• Lớp vận hành và bảo trì.
• Lớp hồ sơ, kiểm định và quản trị rủi ro.

Trong đó, vật liệu chống cháy, ngăn cháy và cách nhiệt là một phần quan trọng của lớp bảo vệ bên trong công trình.

An toàn từ bên trong – nền tảng cho công trình bền vững

Từ các quy định mới về giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC, có thể thấy thị trường xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chú trọng hơn đến chất lượng vận hành, khả năng kiểm soát rủi ro và trách nhiệm an toàn của công trình.

Công trình hiện đại không chỉ cần đẹp, tiết kiệm năng lượng hoặc tối ưu chi phí. Công trình còn cần an toàn, có khả năng hạn chế cháy lan, kiểm soát khói, hỗ trợ thoát nạn và duy trì hiệu quả vận hành trong dài hạn.

Trong hành trình đó, các giải pháp chống cháy thụ động như tấm chống cháy, vật liệu ngăn cháy, vật liệu cách nhiệt, ống gió chống cháy, cửa ngăn cháy và các giải pháp hoàn thiện an toàn cần được xem là một phần quan trọng của chiến lược kỹ thuật công trình.

KH Shield – Xanh từ vật liệu, an toàn từ bên trong.

Liên hệ KH Shield để được tư vấn hệ giải pháp vật liệu chống cháy, ngăn cháy, cách nhiệt và hoàn thiện an toàn cho công trình văn phòng, khách sạn, chung cư, nhà máy, trung tâm thương mại và các dự án hiện đại.

LEGO Bình Dương: nhà máy FDI xanh và vật liệu chống cháy KHS